Kluby Sumo w Polsce i Europie — Katalog

Polska scena sumo — krótkie wprowadzenie

Sumo jako samodzielna dyscyplina ma w Polsce krótszą historię niż judo czy zapasy. Jego oficjalnym reprezentantem jest Polski Związek Sumo (PZS), powołany w 2004 roku — Certyfikat członkowski International Sumo Federation (IFS) PZS otrzymał 18 marca 2004 roku. Na poziomie kontynentalnym PZS jest członkiem European Sumo Federation (EFS), która od 2012 roku zastąpiła w roli kontynentalnego organu uznawanego przez IFS wcześniejszą European Sumo Union. Choć sumo kojarzone jest głównie z Japonią, w wydaniu amatorskim to dyscyplina dostępna dla każdego — niezależnie od wagi, wieku czy płci. Polska reprezentacja od lat zdobywa medale Mistrzostw Europy i Mistrzostw Świata w sumo.

Pierwsze formalne sekcje sumo w Polsce powstały przy klubach judo i zapasów — dyscyplin technicznie najbliższych. Z czasem część z nich usamodzielniła się i dziś prowadzi pełnoprawne sekcje sumo z własnym dohyō, trenerami i kalendarzem startów krajowych oraz zagranicznych. Sumo amatorskie różni się od profesjonalnego japońskiego ōzumō podziałem na kategorie wagowe — pełną listę przedziałów znajdziesz na stronie kategorie wagowe w sumo.

Kluby sumo w Polsce — gdzie trenować

Poniżej krótka lista ośrodków, które na przestrzeni ostatnich lat regularnie wystawiały zawodników na Mistrzostwach Polski oraz zawodach pucharowych PZS. Lista nie jest wyczerpująca — pełny i na bieżąco aktualizowany rejestr sekcji prowadzi sam Polski Związek Sumo.

• UKS NiedźwiadekWarszawa (Praga Południe) · sekcja sumo dziecięca i młodzieżowa; medaliści ME 2021 Kazań
• Akademia JudoPoznań · sekcja sumo dla dzieci i młodzieży; organizator Mistrzostw Polski Kadetek i Kadetów w Sumo

Najświeższą listę sekcji, danymi kontaktowymi trenerów i kalendarzem zawodów krajowych warto sprawdzać bezpośrednio na stronach związkowych: pzsumo.org oraz polskizwiazeksumo.pl. Tam też znajdziesz informacje o licencjach zawodniczych, składkach członkowskich i terminach Mistrzostw Polski w sumo.

Jak założyć klub sumo

Założenie nowej sekcji sumo nie jest skomplikowane formalnie, ale wymaga spełnienia kilku warunków — sportowych, organizacyjnych i prawnych. Najprostsza ścieżka prowadzi przez utworzenie sekcji w ramach istniejącego klubu sportowego (np. judo, zapasów, sportów walki) zarejestrowanego w ewidencji starosty. Dopiero gdy sekcja okrzepnie, warto rozważyć rejestrację samodzielnego stowarzyszenia kultury fizycznej w KRS lub ewidencji uczniowskich klubów sportowych (UKS) prowadzonej przez starostę powiatowego.

Krok po kroku wygląda to mniej więcej tak:

1. Zebranie grupy założycielskiej (minimum 7 osób w przypadku stowarzyszenia rejestrowego w KRS, mniej dla UKS) i przyjęcie statutu.
2. Rejestracja klubu w odpowiednim rejestrze (KRS, ewidencja UKS lub ewidencja klubów sportowych nieprowadzących działalności gospodarczej).
3. Pozyskanie sali treningowej — wystarczy parkiet i mata zapaśnicza, by zacząć; pełne dohyō o średnicy 4,55 m można dobudować w kolejnym etapie.
4. Zatrudnienie lub wyszkolenie trenera (instruktor sumo lub pokrewnej dyscypliny — judo, zapasy — z dodatkowym szkoleniem technik sumo).
5. Wpis klubu na listę członków Polskiego Związku Sumo — daje to prawo wystawiania zawodników w zawodach rangi mistrzowskiej i dostęp do szkoleń trenerskich oraz sędziowskich.
6. Wykupienie ubezpieczenia NNW dla członków klubu — wymagane przez większość zawodów oraz przez PZS przy wydawaniu licencji.

Cały proces od pierwszego spotkania założycielskiego do pierwszego startu w zawodach związkowych można domknąć w 3–6 miesięcy. Sumo jest dyscypliną relatywnie tanią w starcie — nie wymaga specjalistycznych maszyn ani drogiej infrastruktury, a podstawowy sprzęt zmieści się w jednej szafie.

Co potrzebujesz na start — sprzęt i infrastruktura

Sumo amatorskie wymaga zaskakująco niewiele sprzętu w porównaniu do większości dyscyplin halowych. Lista absolutnego minimum do uruchomienia sekcji wygląda następująco:

• Mawashi — pas zawodniczy z grubego płótna lub syntetyku, owijany wokół bioder. W sumie amatorskim dopuszcza się wersję spinaną na rzepy noszoną na obcisłych spodenkach kompresyjnych, co rozwiązuje problem wstydliwości u nowych ćwiczących.
• Dohyō — koło o średnicy 4,55 m. W warunkach klubowych zwykle wykonuje się je z mat zapaśniczych ułożonych w kwadrat z naklejonym kołem z taśmy lub liny. Klasyczne dohyō gliniane jest opcjonalne i buduje się je dopiero, gdy klub organizuje zawody rangi krajowej.
• Mata amortyzująca wokół koła — chroni zawodników wypadających z dohyō przed kontuzjami przy upadku.
• Trener z uprawnieniami instruktorskimi — w praktyce najczęściej trener judo lub zapasów, który przeszedł szkolenie techniczne sumo organizowane przez PZS lub EFS.
• Ubezpieczenie NNW dla wszystkich trenujących — standard wymagany przez większość obiektów sportowych i przez PZS do wydania licencji zawodniczej.
• Członkostwo w PZS — formalne, opłacane składką roczną; otwiera drogę do zawodów mistrzowskich i powołań do kadry.

Wbrew pozorom największym wyzwaniem nie jest sprzęt, lecz znalezienie stałej sali z odpowiednią wysokością i powierzchnią. Sumo to dyscyplina kontaktowa o dużej dynamice — pomieszczenie musi wytrzymać upadki dorosłych zawodników o masie często przekraczającej 120 kg.

Federacje narodowe IFS w Europie

Sumo amatorskie w Europie koordynuje European Sumo Federation (EFS), zrzeszająca związki narodowe członkowskie IFS. Spośród zweryfikowanych federacji warto wymienić:

• Polski Związek Sumo (PZS) — związek powołany w 2004 roku; szczegóły na stronie PZS.
• Deutscher Sumo-Bund e.V. (DSB) — federacja niemiecka, przyjęta do EFS 6 listopada 2015 roku na kongresie w Rakvere; siedziba w Brandenburgu nad Hawelą.
• Estonian Sumo Association (ESA) — związek estoński założony w 1997 roku, członek IFS i Estońskiego Komitetu Olimpijskiego; znany z wychowania zawodników, którzy zrobili kariery w japońskim ōzumō.

Pełna i na bieżąco aktualizowana lista federacji narodowych członkowskich IFS znajduje się na ifs-sumo.org/19-organization.html.

Europejskie tradycje sumo — krótki przegląd

Kilka europejskich krajów ma silną i udokumentowaną tradycję sumo, potwierdzoną medalami międzynarodowymi i — w niektórych przypadkach — karierami zawodników w profesjonalnym japońskim ōzumō:

Bułgaria

Z Bułgarii wywodzi się Kalojan Mahljanov, znany w ōzumō pod imieniem Kotoōshū Katsunori — były ōzeki, zdobywca tytułu Mistrza Japonii (Emperor's Cup) w 2008 roku jako pierwszy Europejczyk w historii.

Estonia

Z Estonii pochodzi Baruto Kaito (Kaido Höövelson), urodzony 5 listopada 1984 roku w Rohu w hrabstwie Lääne-Viru — były ōzeki japońskiego ōzumō, drugi europejski ōzeki w historii sumo (po Kotoōshū) i zdobywca tytułu Mistrza Japonii w styczniu 2012.

Pełną listę klubów w Europie znajdziesz w katalogu amateur sumo clubs (EN) — angielskojęzyczna wersja tej strony agreguje dane z federacji narodowych.

Najczęstsze pytania o kluby sumo